Op basis van meerdere wetenschappelijke onderzoeken is er bij gezonde volwassenen geen overtuigend bewijs voor dat creatine slecht voor je nieren is. In RCT-onderzoeken en systematische reviews wordt vooral gezien dat creatine serumcreatinine licht kan verhogen, terwijl directere maten van nierfunctie meestal stabiel blijven. Daardoor is het belangrijk om onderscheid te maken tussen een veranderde bloedwaarde en echte nierschade. Dat verschil bepaalt bijna het hele antwoord op deze vraag. (Naeini et al., 2025; de Souza e Silva et al., 2019).
Is creatine slecht voor je nieren?
De sterkste lijn in het onderzoek is vrij consistent. In de beschikbare humane RCT’s en systematische reviews wordt geen duidelijke verslechtering gezien van glomerulaire filtratie, creatinineklaring, albuminurie of proteïnurie bij standaard orale creatineprotocollen. Dat geldt niet alleen voor gezonde volwassenen, maar ook voor enkele gecontroleerd onderzochte subgroepen, zoals postmenopauzale vrouwen, mensen met type 2-diabetes en volwassenen met perifeer arterieel vaatlijden. (Naeini et al., 2025; de Souza e Silva et al., 2019; Neves et al., 2011; Gualano et al., 2011; Domingues et al., 2020).
De verwarring ontstaat vooral rond serumcreatinine. Creatinine is geen zuivere schadeparameter. Het is ook een afbraakproduct van creatine en spiermetabolisme. Daardoor kan creatinegebruik serumcreatinine verhogen zonder dat de filtratiefunctie van de nieren werkelijk slechter wordt. Als een laboratorium vervolgens eGFR berekent op basis van creatinine, kan die eGFR lager lijken, terwijl er in werkelijkheid geen bewijs is voor echte nierschade. Dat wordt in de recente synthese expliciet benoemd als interpretatieprobleem, niet als hard bewijs voor schade. (Naeini et al., 2025).
Dat patroon zie je ook terug in individuele trials. In de RCT van de Oliveira Vilar Neto et al. steeg serumcreatinine binnen de creatinegroepen en daalde eGFR, maar tussen de groepen waren geen significante verschillen. Tegelijk bleven sensitievere nierschademarkers zoals KIM-1 en MCP-1, en ook albuminurie en proteïnurie, onveranderd. Dat past beter bij een laboratoriumeffect dan bij echte nierbeschadiging. (de Oliveira Vilar Neto et al., 2020).
De meest voorzichtige conclusie is daarom: bij gezonde volwassenen is het bewijs sterk geruststellend, voor serumcreatinine afzonderlijk is het bewijs gemengd, en voor mensen met bestaande chronische nierziekte of andere complexe medische situaties is het bewijs beperkt. Juist daar ontbreken grotere, langdurige RCT’s. (Naeini et al., 2025).
Shop wetenschappelijk onderbouwde creatine
Wat is creatine?
Creatine is een stikstofhoudende verbinding die het lichaam zelf kan aanmaken uit aminozuren en die ook via voeding binnenkomt. In spierweefsel speelt creatine, vooral als fosfocreatine, een rol in snelle energiebuffering en de resynthese van ATP tijdens korte, intensieve inspanning. Voor het nierverhaal is vooral belangrijk dat creatine en creatinine biochemisch met elkaar samenhangen. Een deel van de ingenomen of opgeslagen creatine wordt omgezet in creatinine. Daardoor kunnen creatinesuppletie en creatinine-gebaseerde niermetingen elkaar beïnvloeden, zonder dat er direct sprake hoeft te zijn van renale schade. (Naeini et al., 2025).
In de nierveiligheidsliteratuur die hier is gebruikt, gaat het praktisch steeds over creatine monohydraat in orale vorm. Dat is relevant, omdat uitspraken over creatine nieren op basis van deze evidence dus vooral slaan op creatine monohydraat, en niet op allerlei andere creatinevormen of combinatieproducten. (Naeini et al., 2025).
Hoeveel creatine moet je nemen per kg lichaamsgewicht?
In de literatuur worden vooral twee benaderingen gebruikt: een absolute dosering per dag en een relatieve dosering per kilogram lichaamsgewicht. De best onderzochte relatieve laadfase ligt rond 0,3 g per kg lichaamsgewicht per dag. Daarna ligt de relatieve onderhoudsrange in systematische protocollen rond 0,03 tot 0,14 g/kg/d. In absolute termen wordt een klassieke laadfase meestal omschreven als ongeveer 20 gram per dag gedurende 5 tot 7 dagen, gevolgd door een onderhoudsfase van 2 tot 5 gram per dag. Er zijn ook protocollen zonder laadfase, bijvoorbeeld 3 gram per dag, waarbij verzadiging trager optreedt. (Pashayee-Khamene et al., 2024; Wang et al., 2024).
De niergerichte RCT’s sluiten goed aan op dat patroon. Er zijn studies met 0,3 g/kg/d in de eerste week, gevolgd door 0,15 g/kg/d gedurende elf weken, maar ook trials met 3 of 5 gram per dag zonder laadfase. Andere studies gebruikten juist de klassieke aanpak van 20 gram per dag gedurende een week en daarna 5 gram per dag gedurende zeven tot twaalf weken. Op basis van deze onderzoeken is er geen consistent signaal dat standaard laadprotocollen binnen deze bandbreedte de nierfunctie verslechteren, zolang je de uitkomst niet alleen afleidt uit serumcreatinine. (Gualano et al., 2008; Neves et al., 2011; Domingues et al., 2020; de Oliveira Vilar Neto et al., 2020).
Conclusie: is creatine slecht voor je nieren?
Op basis van de beschikbare RCT’s en systematische reviews is de best verdedigbare conclusie dat creatine bij gezonde volwassenen niet overtuigend geassocieerd is met verslechtering van de nierfunctie. De literatuur laat geen consistente daling zien van gemeten of geschatte filtratie die overeind blijft wanneer je ook kijkt naar directere of aanvullende markers zoals creatinineklaring, albuminurie, proteïnurie of gevoeligere biomerkers. Wat wel wordt gezien, is dat creatine serumcreatinine licht kan verhogen. Dat kan ervoor zorgen dat creatinine-gebaseerde eGFR lager lijkt, terwijl dat niet automatisch betekent dat de nieren beschadigd zijn. (Naeini et al., 2025; de Souza e Silva et al., 2019).
Daarmee is het antwoord op de vraag “is creatine slecht voor je nieren?” voor gezonde volwassenen vrij duidelijk: het bewijs ondersteunt dat niet. Voor mensen met al bestaande chronische nierziekte of andere complexe medische situaties blijft voorzichtigheid logisch, vooral omdat daar minder directe RCT-data voor beschikbaar is. Dat is dus vooral een kennislacune, geen overtuigend bewijs van schade door creatine zelf. (Naeini et al., 2025).
Bronnen
Almeida, D., Colombini, A., & Machado, M. (2020). Creatine supplementation improves performance, but is it safe? Double-blind placebo-controlled study. Journal of Sports Medicine and Physical Fitness, 60(7), 1034–1039.
de Oliveira Vilar Neto, J., da Silva, C. A., Meneses, G. C., et al. (2020). Novel renal biomarkers show that creatine supplementation is safe: A double-blind, placebo-controlled randomized clinical trial. Toxicology Research, 9(3), 263–270.
de Souza e Silva, A., Pertille, A., Reis Barbosa, C. G., de Oliveira Silva, J. A., de Jesus, D. V., Ribeiro, A. G. S. V., Baganha, R. J., & de Oliveira, J. J. (2019). Effects of creatine supplementation on renal function: A systematic review and meta-analysis. Journal of Renal Nutrition, 29(6), 480–489.
Domingues, W. J. R., Ritti-Dias, R. M., Cucato, G. G., et al. (2020). Does creatine supplementation affect renal function in patients with peripheral artery disease? A randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Annals of Vascular Surgery, 63, 45–52.
Gualano, B., de Salles Painelli, V., Roschel, H., et al. (2011). Creatine supplementation does not impair kidney function in type 2 diabetic patients: A randomized, double-blind, placebo-controlled, clinical trial. European Journal of Applied Physiology, 111(5), 749–756.
Gualano, B., Ugrinowitsch, C., Novaes, R. B., et al. (2008). Effects of creatine supplementation on renal function: A randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. European Journal of Applied Physiology, 103(1), 33–40.
Lugaresi, R., Leme, M., de Salles Painelli, V., et al. (2013). Does long-term creatine supplementation impair kidney function in resistance-trained individuals consuming a high-protein diet? Journal of the International Society of Sports Nutrition, 10, 26.
Naeini, E. K., Eskandari, M., Mortazavi, M., et al. (2025). Effect of creatine supplementation on kidney function: A systematic review and meta-analysis. BMC Nephrology, 26, 622.
Neves, M., Jr., Gualano, B., Roschel, H., et al. (2011). Effect of creatine supplementation on measured glomerular filtration rate in postmenopausal women. Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism, 36(3), 419–422.
Pashayee-Khamene, F., Heidari, Z., Ghanavati, M., et al. (2024). Creatine supplementation protocols with or without training interventions on body composition: A GRADE-assessed systematic review and dose-response meta-analysis. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 21(1), 2380058.
Wang, Z., Qiu, B., Li, R., et al. (2024). Effects of creatine supplementation and resistance training on muscle strength gains in adults <50 years of age: A systematic review and meta-analysis. Nutrients, 16(21), 3665.
